Niets terecht gekomen van accijnsopbrengsten tabak 2013

24 februari 2014

Met het Lente akkoord van 2012 beoogde het kabinet in 2013 € 371 mln extra aan accijnsopbrengsten binnen te halen voor de Nederlandse schatkist door per 1 januari 2013 de prijs van een pakje sigaretten met 35 cent en een pakje shag met 60 cent te verhogen. Van deze meeropbrengst is niets terecht gekomen. Sterker nog, over geheel 2013 is vergeleken met 2012 zo’n € 32,7 mln minder aan tabaksaccijns binnen gekomen. Een fors tekort over geheel 2013 van ruim € 400 mln.

Dit blijkt uit de Accijnsmonitor over 2013, die vandaag is gepubliceerd op de website van www.accijnslek.nl, De Accijnsmonitor is een gezamenlijk initiatief van de tabaksindustrie, de organisaties voor tabaksdetailhandelaren (NSO) en de groothandels (TZN). In de uitkomsten zijn naast afzet- en omzetgegevens van de handel in tabakswaren ook de maandelijkse accijnsinkomsten in 2013 verwerkt.

De tegenvaller voor de schatkist  is het resultaat van de accijnsverhogingen op rookwaren en de daarmee samenhangende overstap naar lager geprijsde tabaksproducten en met name de´weglekeffecten´ naar onze buurlanden België en Duitsland. Gevolgen die groot zijn voor onze overheid maar desastreus voor de ondernemer in de tabaksbranche die de rekening moet betalen. De winkeliers in onze buurlanden zien hun omzet alleen maar stijgen en de schatkist van België en Duitsland wordt fors gespekt door Nederlanders die massaal hun rookwaren over de grens kopen, zoals afgelopen jaar is aangetoond in reportages op  www.accijnslek.nl

Grote prijsverschillen

De bestaande prijsverschillen met onze buurlanden België en Duitsland liepen in 2013 door de zoveelste accijnsverhoging alleen nog maar verder op, namelijk tot €1,- voor een pakje sigaretten en €2,80 voor een pakje shag. De Nederlandse rokers besloten daarop om naast de goedkopere brandstof en bier ook de rookwaren voor zichzelf en vaak ook voor vrienden en familie bij de buurlanden in te slaan. De verkopen van rookwaren in België zijn inmiddels groter geworden dan in Nederland en dat terwijl België ruim 6 miljoen inwoners minder telt.
De tabaksbranche, NSO en TZN, trok vanaf het begin al aan de bel bij het kabinet door de laatste accijnsverhoging te beoordelen als veel te fors en voorspelde dat de beoogde opbrengst door de accijnsverhoging nooit en te nimmer gerealiseerd zou worden. Daarom heeft de branche de website www.accijnslek.nl gelanceerd. Op deze website is de Accijnsmonitor te zien. Deze monitor laat sinds 1 januari 2013 maandelijks zien hoe de verkopen van rookwaren in Nederland zijn en daarmee samenhangend de gerealiseerde accijnsopbrengsten.

Forse omzetdaling

De blijvende monitoring van de verkoopgegevens toont aan dat de Nederlandse tabakswinkeliers in 2013 13% minder sigaretten en ruim 10% minder shag verkocht hebben. Dit is enerzijds te wijten aan het grensverkeer en anderzijds doordat de Nederlandse roker tegenwoordig steeds vaker kiest voor goedkopere varianten van tabaksproducten, zoals zelfgemaakte sigaretten of volumetabak. Deze noemenswaardige ontwikkelingen zijn in de tabaksbranche te zien, terwijl het aantal rokers waarschijnlijk maar licht is gedaald.

Problemen in 2014 worden niet minder

Het kabinet heeft afgezien van een accijnsverhoging op tabakswaren per 1 januari 2014 en deze uitgesteld tot 1 januari 2015. Volgens het kabinet is het weglek-effect van tijdelijke aard.  NSO en TZN spreken dit tegen en stellen dat de grenseffecten van blijvende aard zijn zo lang de prijsverschillen met de buurlanden te hoog blijven. Daarom zullen NSO en TZN de website www.accijnslek.nl en de Accijnsmonitor ook in 2014 in de lucht houden en periodiek berichten over de accijnsopbrengsten van tabakswaren en de gevolgen voor de schatkist en de ondernemers  in de tabaksbranche.

NSO en TZN zien maar één oplossing: harmonisatie van tabaksaccijnzen binnen de Europese Unie en zeker met de buurlanden.  Als dat Europees gezien niet lukt, dan moet Nederland eigenstandig besluiten de tabaksaccijnzen te verlagen naar het niveau van de ons omringende landen.

Bijgevoegd voor geïnteresseerden de Accijnsmonitor over de periode jan. t/m dec. 2013.