Reactie op brief Staatssecretaris van Financiën d.d. 03-03-2014

Den Haag, 4 maart 2014


Geachte leden van de Tweede Kamer,

Gisteren heeft u een brief ontvangen van de Staatssecretaris van Financiën waarin wordt ingegaan op het verzoek van de heer Omtzigt om inzicht te krijgen in de accijnsopbrengsten van diesel, benzine, lpg, bier, frisdrank en sterke drank over januari 2014. In de brief wordt aangegeven dat deze informatie op dit moment nog niet beschikbaar is. Wel is een overzicht verstrekt van de accijnsopbrengsten over de afgelopen jaren in reactie op het verzoek van de heer Koolmees.

Naar aanleiding van het overzicht van de accijnsopbrengsten, en met name uit tabaksproducten, willen wij vanuit de tabaksdetailhandel en de groothandels het volgende graag onder uw aandacht brengen.

  • Uit het overzicht blijkt dat de accijnsopbrengsten uit tabak, ondanks een forse verhoging per 1 januari 2013 (35 eurocent op een pakje sigaretten en 60 eurocent op een pakje shag), sterk zijn gedaald. De beoogde extra opbrengst volgens het Lente akkoord was € 371 mln.
     
  • De tabaksbranche beoordeelde deze verhoging als veel te fors en voorspelde dat de beoogde extra opbrengst van € 371 mln. niet zou worden gerealiseerd.
     
  • Volgens de meest recente ramingen van het Ministerie van Financiën komen de gerealiseerde tabaksaccijnzen in 2013 (€ 2,353 mln.) ruim € 400 mln. lager uit dan begroot (Miljoenennota 2013: € 2,756 mln.). De aanvankelijk beoogde meeropbrengst van € 371 mln. is dus in het geheel niet gerealiseerd.
     
  • Kortom, de fors hogere accijnzen op tabak in 2013 leiden tot een drastische verlaging van de accijnsinkomsten (het effect van de zogeheten Laffer-curve).
     
  • De geraamde accijnsopbrengsten uit tabak liggen in 2013 (de eerder genoemde € 2,353 mln.) lager dan het niveau in 2009 (€ 2,372 mln.). Dit in de wetenschap dat de accijns op een pakje sigaretten (19 stuks) in de periode 2009-2013 is toegenomen met 75 eurocent en op shag (50 gram) met € 1,20.
     
  • De al bestaande prijsverschillen met België en Duitsland liepen in 2013 verder op tot € 1 voor een pakje sigaretten en tot € 2,80 voor een pakje shag. Het resultaat was een overstap van consumenten naar lager geprijsde tabaksproducten en toenemende aankopen van sigaretten en shag in de buurlanden (de zogeheten grenseffecten).
     
  • De verkopen van tabaksproducten in België zijn eind 2013 hoger dan in Nederland terwijl België bijna 6 miljoen minder inwoners heeft.
     
  • De Nederlandse tabakswinkeliers hebben in 2013 ruim 13% minder sigaretten en ruim 10% minder shag verkocht. De verkooppunten hebben hun omzetten scherp zien dalen met als gevolg dreigende winkelsluitingen.
     
  • Voor 2014 is het perspectief zeer somber. Een verdere accijnsverhoging is vanwege de dalende tabaksaccijns uitgesteld tot 1 januari 2015. Maar het winkeltoerisme naar Duitsland en België wordt sterker gestimuleerd door een verdere accijnsverhoging op brandstoffen en alcoholische dranken in Nederland per 1 januari 2014.


De conclusies die de tabaksdetailhandel en de groothandels hieruit trekken zijn:

  1. De tabaksaccijns als belastinginstrument is uitgewerkt. De gerealiseerde accijnsopbrengsten tonen aan dat de accijnsbasis is geërodeerd en ondanks forse accijnsverhogingen steeds minder opbrengt.
     
  2. De Laffer-curve laat zien dat hier sprake is van een structurele en onomkeerbare ontwikkeling die verder wordt versterkt door de accijnsverhoging op tabaksproducten volgend jaar.
     
  3. Een tegenvaller van de genoemde omvang heeft zich bij de tabaksaccijns nog nooit voorgedaan. Het is desastreus voor de tabaksdetailhandel en een directe bijdrage aan de schatkist van België en Duitsland.


Wij roepen de Tweede Kamer daarom op om de laatste verhoging van de accijns op sigaretten (35 eurocent per pakje) en shag (60 eurocent per pakje) terug te draaien in plaats van de accijns op 1 januari 2015 weer verder te verhogen. Op onze website www.accijnslek.nl vindt u meer informatie over het effect van de Laffer-curve en de almaar teruglopende accijnsinkomsten op tabaksproducten.

Bij voorbaat danken wij u voor uw aandacht en uw medewerking.


Met vriendelijke groet,

Janwillem Burgering, directeur NSO (tabaksdetailhandel)
Gerard de Vries, voorzitter TZN (groothandels)

www.accijnslek.nl