De Accijnsmonitor 2014

In de accijnsmonitor 2013 zijn de maandelijkse resultaten steeds afgezet tegen de begrote accijnsopbrengsten voor 2013. Deze laatste zijn volgens de Miljoenennota 2013 geraamd op € 2.756 mln.

In de Grenseffecten rapportage van het ministerie van Financiën (september 2013) zijn als gevolg van de dramatische daling van de binnenlandse verkopen, de vermoedelijke accijnsinkomsten uit tabak voor 2013 bijgesteld naar € 2.353 mln. Deze opbrengst is ook opgenomen in de Miljoenennota 2014. De accijnsinkomsten uit tabaksproducten voor 2014 zijn begroot op € 2.354 mln.

Het vergelijken van de maandelijkse accijnsopbrengsten in 2014 volgens de accijnsmonitor met de begrote accijnsinkomsten 2014 volgens de Miljoenennota, levert geen spectaculaire verschillen meer op. Na de zeer sterke daling van de opbrengsten in 2013 (€ 400mln.) en de bijstelling voor 2014, zullen de resultaten van de accijnsmonitor zeer waarschijnlijk rond het niveau van de begrote inkomsten volgens de Miljoenennota 2014 (€ 2.354 mln.) gaan uitkomen.

De daling van de accijnsinkomsten is structureel

In tegenstelling tot het ministerie van Financiën gaan wij er niet vanuit dat de gedrags-effecten die het gevolg zijn van de tariefverhoging, incidenteel van aard zijn. De situatie nu is fundamenteel anders dan met de vergelijkbare accijnsverhoging in 2004 (geen lagere prijzen in België en Duitsland) en de accijnsopbrengsten zullen niet weer stijgen naar het niveau van vóór de tariefverhoging zoals dat in 2004 wel het geval was. Wij zien de daling van de tabaksaccijns als een structurele ontwikkeling die het gevolg is van de toegenomen accijnstarieven van de laatste jaren (Laffer-curve). Via ‘downtrading’ en grensverkopen is de accijnsgrondslag (binnenlands verkoopvolume) zo sterk geërodeerd dat de totale accijnsopbrengsten uit tabak sterk zijn gedaald. Dit wordt nog versterkt door de volgende accijnsstijging met 9 cent per pakje per 1 januari 2015.

Het accent in de accijnsmonitor 2014 wordt daarom verlegd naar het structurele karakter van de lagere accijnsopbrengsten als gevolg van de sterk gedaalde binnenlandse verkopen. De maandelijkse resultaten uit de accijnsmonitor 2014 worden nu vergeleken met de uitkomsten van dezelfde maanden in 2012 en 2013. Een structureel daling van de accijnsinkomsten wordt zichtbaar als de maandelijkse resultaten uit de accijnsmonitor steeds lager liggen dan de maandcijfers uit 2012 en 2013.

De resultaten voor 2014

De volume- en accijnsontwikkelingen van tabaksproducten in het eerste kwartaal van 2014 laten zien dat het beeld verder verslechtert en er sprake is van een structurele daling.

Eerste kwartaal laat een structurele daling accijnsopbrengsten zien

Een eerste voorzichtige inschatting komt uit op een verdere volumedaling van 6% in 2014 en een accijnsopbrengst die € 120 mln. lager uitkomt dan in 2013.